Europese waakhond richt zich op crypto-advertenties op sociale media

Op 8 juni bracht de Europese Consumentenorganisatie (BEUC), een overkoepelende groep van 46 onafhankelijke consumentenorganisaties uit 32 landen, een rapport uit onder de titel: “Hype of schade? De grote oplichting van sociale media en cryptovaluta.” In dit 20 pagina’s tellende verslag waarschuwt de organisatie dat consumenten zich onvoldoende bewust zijn van de risico’s die gepaard gaan met cryptovaluta.

Today BEUC & consumer groups in 8 countries are taking action against TikTok, Instagram, Twitter & YouTube for facilitating the misleading promotion of crypto assets on social media 🪙. We've filed a complaint with @EU_Commission and consumer authorities: https://t.co/b6NYsBl4VM pic.twitter.com/w5iLMy4h1i

— The Consumer Voice (@beuc) June 8, 2023

Platformen zijn belangrijke actoren bij promotie

Het rapport benadrukt voorbeelden van Instagram, YouTube, Twitter en TikTok, waarbij deze platformen worden aangeduid als “belangrijke actoren” in de promotie van cryptovaluta. Met betrekking tot Facebook wijst het rapport erop dat cryptoadvertenties de regels omzeilen en het bevorderen van niet-gelicentieerde financiële platforms verbieden. De aankondiging vermeldde het volgende:

Instagram, YouTube, TikTok en Twitter zijn verantwoordelijk voor het toestaan dat misleidende advertenties van o.a. crypto die zich vermenigvuldigen via advertenties en influencers. Dit is een oneerlijke handelspraktijk, waarbij consumenten worden blootgesteld aan ernstige schade (zoals het verlies van aanzienlijke geldbedragen).

Wat betreft Twitter, verwijst het rapport naar de actie van Elon Musk om Doge, de mascotte van Dogecoin, te gebruiken, ondanks het verbod van het platform op crypto-advertenties. Het rapport noemt ook zogenaamde ‘finfluencers’ als een “belangrijke bron van informatie” voor een jonger publiek, volgens BEUC.

Gecoördineerde aanpak ontbreekt nog

Alhoewel nationale regelgevers zich inzetten om misleidende promotie aan te pakken, ontbreekt nog steeds een gecoördineerde aanpak van dit probleem. Het rapport benadrukt dat er al een juridische basis bestaat voor het nemen van maatregelen op EU-niveau, namelijk de richtlijn oneerlijke handelspraktijken, en dat er een instantie is die belast is met handhaving, namelijk het Consumer Protection Cooperation Network (CPCN).

Het probleem wordt nog steeds voornamelijk op nationaal niveau aangepakt, terwijl het een gemeenschappelijke aanpak vereist van het CPC-netwerk dat collectief optreedt op basis van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken en zich richt op de platforms die worden gebruikt voor de promotie van crypto-activa en aanverwante diensten.

Het rapport dringt er bij het ‘Consumer Protection Cooperation Network’ (CPCN) op aan om sociale-mediaplatforms te verzoeken strengere voorwaarden op te nemen in hun advertentiebeleid. Deze voorwaarden zouden onder meer een verbod moeten bevatten voor influencers om cryptoproducten te promoten volgens hun gebruiksvoorwaarden. Ook wordt als slot de CPCN verzocht rapporten in te dienen bij de Europese Commissie over de effectiviteit van de genomen maatregelen.